Hôm nay, ngày

Phòng GD&ĐT Bình Xuyên: Đổi mới tư duy trong kiểm tra, đánh giá

( Ngày 30-09-2013 )

         Kiểm tra, đánh giá là một khâu quan trọng trong quy trình dạy học nó giúp chúng ta nhìn nhận đúng các giải pháp thực hiện kế hoạch đạt được ở mức độ nào từ đó có cách để điều chỉnh các nội dung và định hướng phù hợp cho các kế hoạch phát triển. Đánh giá đúng chất lượng của giáo viên và năng lực quản lý của hiệu trưởng sẽ giúp nhà quản lý thấy được chất lượng thực của giáo dục từ đó có chủ trương và giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng giáo dục.

          Việc thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa, phương pháp giảng dạy của Bộ GD&ĐT đến nay (2013) về cơ bản đã tiến hành đến lớp cuối cùng của bậc học phổ thông (lớp 12). Nhìn từ góc độ tổng thể mà nhận xét, đánh giá thì thấy ưu điểm là chính. Nhưng để đánh giá một cách thấu đáo thì thấy 3 yêu cầu của việc đổi mới là: Chương trình sách giáo khoa, phương pháp giảng dạy và nội dung  chương trình. Sách giáo khoa tuy vẫn còn có ý kiến khác nhau song về cơ bản đã được các nhà giáo, nhà nghiên cứu chuyên môn và xã hội chấp thuận, nếu có cần điều chỉnh thì cũng là những vấn đề không lớn. Về phương pháp giảng dạy chúng tôi thấy vẫn tiếp tục phải trao đổi, bàn bạc vì còn nhiều băn khoăn. Trước hết chúng tôi thấy đổi mới phương pháp giảng dạy còn rất chậm so với đổi mới chương trình, sách giáo khoa. Mà xét đến cùng, đổi mới phương pháp giảng dạy mới là gốc rễ của đổi mới giáo dục. Vậy, vấn đề cần đặt ra là đổi mới phương pháp giảng dạy phải “tăng tốc” sao cho kịp với đổi mới chương trình, sách giáo khoa. Nhưng trước khi thực hiện việc làm này, chúng ta cũng cần phải thống nhất với nhau một lần nữa về khái niệm chứ phần lớn giáo viên hiện nay hiểu về nội hàm của khái niệm đổi mới phương pháp giảng dạy vẫn còn lơ mơ, thậm chí còn một số cán bộ quản lý nhận thức về dấu hiệu bản chất của khái niệm này cũng chưa tường minh cho việc chỉ đạo  và thực hiện.

        Vậy đổi mới phương pháp giảng dạy là cần phải hiểu là phải đổi mới từ nhận thức đến hành động.

        *Về nhận thức: Trước kia, chúng ta vẫn quan niệm người thầy giáo là nhân vật trung tâm của giờ dạy nên đánh giá người dạy là chính; bây giờ cần điều chỉnh ngược lại là phải lấy người học là nhân vật trung tâm của giờ dạy vậy phải đánh giá người học là chính.

         *Về hành động: Trước kia, khi chưa thay đổi nhận thức nên ta cứ chăm chú vào việc kiểm tra, đánh giá giáo viên là chính. Nào là kiểm tra hồ sơ, giáo án, sổ điểm… nào là dự giờ, thăm lớp, thường xuyên hay đột xuất khiến cho nhiều giáo viên cứ nghĩ mình bị “bỏ bom” hay “đánh bẫy” vv…vv. Bây giờ không phải việc làm này ta không làm, ta bỏ hoàn toàn mà vẫn làm, nhưng chỉ làm khi thấy cần thiết, có điều không coi việc làm này là chính, không lấy điều này để đánh giá giáo viên. Vì nếu chúng ta cứ chăm chăm, chú chú đến việc kiểm tra hồ sơ, giáo án hay dự giờ… thì thực ra không tài nào làm xuể và có cố làm rồi cũng mệt mỏi, đến một lúc nào đó sẽ là chiếu lệ. Vì lẽ, cán bộ quản lý chỉ kiểm tra, dự giờ được một số tiết, một số giáo viên chứ làm sao mà kiểm tra, dự giờ xếp loại hết được. Vả lại có phải môn học nào mình cũng thông tuệ cả đâu.

          Còn về phía giáo viên: Những giáo viên có năng lực họ soạn giáo án tốt đấy, họ có thể dạy tốt đấy nhưng nếu họ không tâm huyết thì sao? Chẳng thiếu gì những trường hợp  giáo viên có năng lực nhưng kiến thức có được truyền đến cho học trò đâu? Khi có người dự họ dạy tốt đến mức không dễ chê, có khi còn được khen hết lời, nhưng khi không có người dự thì lại “cầm chừng” mà ta vẫn thường nói là hiện tượng “găm” kiến thức. Ở những trường hợp như thế, Hiệu trưởng khó mà kiểm tra, quản lý được. Về chất lượng thì như chúng ta đã biết, Hiệu trưởng thích bao nhiêu phần trăm, giáo viên bộ môn đều đáp ứng được hết, kết quả như vậy có là ảo không? là bệnh thành tích không? những hiện tượng như thế, người Hiệu trưởng được ví như đười ươi cầm ống nứa. Vậy nên, phải đổi mới cách quản lý, cách kiểm tra, đánh giá.

        Đổi mới về hành động nghĩa là phải lấy việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh là đáp số, lấy kết quả này để đánh giá, xếp loại năng lực chuyên môn của người dạy (giáo viên) và của cả người cán bộ quản lý (Hiệu trưởng).

         Năm học 2013-2014, ngành GD&ĐT Bình Xuyên sẽ tiếp tục cuộc hành trình thực hiện cuộc vận động “Hai không” của Bộ GD&ĐT bằng ý tưởng đổi mới tư duy trong kiểm tra, đánh giá vì “Nếu không đổi mới kiểm tra, đánh giá thì tất cả đều trở nên vô nghĩa” (Dạy và học ngày nay tháng 7/2006).

         Để đổi mới công tác kiểm tra đánh giá nâng cao chất lượng giáo viên và quản lý giáo dục, ngành giáo dục Bình Xuyên đưa ra một số giải pháp như sau:

         1-Với người dạy (Giáo viên)

         Phòng GD&ĐT có chủ trương “khoán chất lượng” đến từng giáo viên. Công việc này sẽ thực hiện một cách bài bản, khoa học.

          Các bước sẽ được thực hiện như sau:

          -Tiến hành khảo sát chất lượng ngay từ đầu năm học để phân loại được trình độ học lực của từng học sinh, của từng lớp.

          -Sẽ phân loại trình độ học sinh thành 3 diện:

          +Diện học lực khá giỏi:              %

          +Diện học lực trung bình:          %

          +Diện học lực yếu:                     %

           (Không xếp loại  diện học sinh khuyết tật hoà nhập, diện này để riêng)

        -Sau khi phân loại sẽ giao chỉ tiêu khoán cho từng diện học lực, một chỉ tiêu cụ thể.

        -Thời điểm để đánh giá, so sánh sẽ lấy hai mốc: Tỷ lệ cuối học kỳ I và tỷ lệ cuối học kỳ II so với tỷ lệ khảo sát đầu năm.

        - Các diện học lực cần phải đạt các mức sau:

        a- Diện học lực khá, giỏi: Vẫn phải giữ mức tối thiểu như đợt khảo sát đầu năm, tỷ lệ % này lên được bao nhiêu cũng được.

        b- Diện học lực loại trung bình: Cuối học kỳ I phải đạt tỷ lệ 70% từ trung bình khá trở lên.

          Cuối học kỳ II phải đạt tỷ lệ 90% từ trung bình khá trở lên.

        c- Diện học lực loại yếu, kém cuối học kỳ I phải đạt tỷ lệ 70% từ trung bình trở lên; Cuối học kỳ II phải đạt tỷ lệ 90% từ trung bình trở lên, số học sinh yếu kém còn lại sẽ được phụ đạo trong hè để sau hè sẽ tổ chức khảo sát và phải đạt loại học lực trung bình từ 95% trở lên.

        Sở dĩ, Phòng GD&ĐT rất quan tâm đến hai đối tượng là học sinh có học lực trung bình và yếu kém là vì muốn yêu cầu mỗi thầy cô giáo phải chú ý đến việc cá thể hoá người học để điều mong muốn quan trọng nhất vẫn ấp ủ trong lòng những cán bộ quản lý từ bấy lâu nay là làm cách nào để triệt tiêu được diện học sinh “ngồi nhầm lớp”. Có lẽ, đây là dịp để nỗi trăn trở bấy lâu nay được thực hiện. Còn diện học sinh loại khá, giỏi lại có chương trình bồi dưỡng, khảo sát riêng để dự thi giao lưu học sinh giỏi hoặc thi học sinh giỏi như đã và đang làm.

        - Kết quả học tập của học sinh, Phòng GD&ĐT sẽ lấy để làm căn cứ xếp loại năng lực chuyên môn của giáo viên và xét danh hiệu thi đua cuối kỳ, cuối năm, nâng lương sớm, bổ nhiệm cán bộ quản lý khi có nhu cầu vv và vv…

        - Kết quả này sẽ thay thế cho kết quả mà trước kia vẫn thường làm như kiểm tra hồ sơ, giáo án, dự giờ, thăm lớp… Đây chính là sự đổi mới tư duy trong kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục.

        - Với ngành học Mầm non do đặc thù riêng nên giao cho trường tổ chức khảo sát  các lĩnh vực phát triển của trẻ và tổ chức phối hợp với cơ quan y tế khám sức khỏe (cân, đo xác định các chỉ số sức khỏe qua biểu đồ tăng trưởng) căn cứ kết quả khảo sát đầu năm để giao chỉ tiêu cụ thể cho các trường.

         2-Với nhà trường:

         Trong mỗi năm học, phòng GD&ĐT sẽ tiến hành kiểm tra, khảo sát 4 lần giữa kỳ I, cuối kỳ I,  giữa kỳ II, cuối kỳ II tổ chức khảo sát chọn mẫu; các kỳ khảo sát đề chung của Phòng GD&ĐT, tổ chức coi chéo và chấm chung. Đầu năm và các tháng còn lại phòng GD&ĐT uỷ quyền cho Hiệu trưởng các trường chủ động khảo sát để có biện pháp trong việc chỉ đạo các lớp, các giáo viên trong việc nâng cao chất lượng ở trường mình.

         Phòng GD&ĐT sẽ lấy kết quả xếp loại giáo viên sau khi có kết quả khảo sát lớp do giáo viên trực tiếp giảng dạy; lấy kết quả khảo sát vào lớp 6; lấy kết quả thi tuyển vào lớp 10 bậc THPT để tham gia xét danh hiệu thi đua các trường. Cán bộ quản lý (Hiệu trường, Phó hiệu trưởng) sẽ hưởng theo kết quả danh hiệu của trường mà mình quản lý.

         Vì vậy, Hiệu trưởng cần phải tư duy, năng động và sáng tạo thì sự nghiệp giáo dục của trường mới phát triển vững mạnh được. Xét đến cùng, chất lượng giáo dục của một nhà trường là do Hiệu trưởng quyết định “Thủ trưởng nào, phong trào ấy”.

         3-Kế hoạch kiểm tra, khảo sát chất lượng.

         +Xây dựng ngân hàng đề:

         Phòng GD&ĐT tiếp tục hoàn thiện ngân hàng đề, sửa chữa lại các đề đã có và bổ sung thêm đề mới.

         Yêu cầu về lượng kiến thức trong mỗi bộ đề vừa có tính phổ cập, vừa có khả năng phân hoá được học sinh.

         Tuy nhiên, đây là loại đề ra cho học sinh diện đại trà nên điểm số cho phần kiến thức phổ cập cần có tỷ lệ cao hơn phần kiến thức nâng cao, phân hoá.

         +Tiến hành kiểm tra, khảo sát

         Phòng GD&ĐT tiếp tục duy trì Tổ công tác

         Tổ công tác sẽ tiến hành chọn lọc và xây dựng bộ đề mới trước khi khảo sát.

         Việc khảo sát được tổ chức như một kỳ thi. Bài thu về phòng GD&ĐT, Hội đồng chấm do phòng GD&ĐT quyết định.

         Chấm xong sẽ thông báo kết quả về trường.

          Ngoài ra, hàng tháng Tổ công tác cùng với các cộng tác viên Thanh tra sẽ về các trường để kiểm tra và tư vấn cho nhà trường theo sự chỉ đạo của Lãnh đạo phòng GD&ĐT.

          Trong bài viết này, ý tưởng của phòng GD&ĐT là muốn hiện thực hoá chủ trương đổi mới: Phải thay đổi nhận thức và hành động trong việc kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục mà bấy lâu nay vẫn làm; phải “tăng tốc” việc đổi mới phương pháp giảng dạy; phải cụ thể hoá được việc đổi mới phương pháp giảng dạy để thực hiện có hiệu quả; phải nhanh chóng triệt tiêu được diện học sinh “ngồi nhầm lớp” để chất lượng giáo dục được đánh giá đúng thực chất nhằm đáp ứng được nguồn nhân lực có chất lượng cho công cuộc CNH-HĐH đất nước và hội nhập Quốc tế.

              Vũ Duy Tín - GD&ĐT Bình Xuyên

Các tin khác
Thống kê truy cập
97
Hôm nay6594
Hôm qua3095
Tuần này38970
Tháng này68210
Tất cả5534202